União de Karaté do Algarve
Programa Técnico – Kofukan Portugal – Shito-Ryu
A União de Karaté do Algarve foi fundada em 16 de Dezembro de 1975. O estilo de Karaté praticado nesta associação denomina-se Tani-Ha-Shito-Ryu, sistema desenvolvido pelo Mestre Tani – 10º Dan, antigo aluno do Mestre Mabuni, fundador da escola Shito-ryu.
A U. K. A. está filiada internacionalmente na organização de Karaté-Dô Shito-ryu denominada Kofukan, com representações em 24 países, sob a direcção técnica internacional do Shihan Keiji Tomiyama – 8º Dan Tasshi. Nacionalmente está filiada na Federação Nacional de Karaté de Portugal e é dirigida tecnicamente pelo Shihan João Dias 7º Dan. Neste programa estão definidos os objectivos para a obtenção das graduações a partir de 8º Kyu até 5º Dan.
Programa aprovado pelo Conselho Técnico da U. K. A. em Janeiro de 2002, revisto em Setembro de 2010.
O Conselho Técnico da U. K. A.
8º Kyu – Cinto Amarelo
Tempo de treino: 3 a 4 meses – assiduidade 70% a 80 %.
Defesas (Waza uke):
- Age-uke defesa alta (de baixo para cima)
- Yoko-Uke ou Ude-Uke defesa média (de dentro para fora)
- Yoko-Uchi ou Soto-Uke defesa média (de fora para dentro)
- Shuto-Uke defesa média com a mão aberta
- Harai-Uke ou Gedan-Barai defesa baixa (de cima para baixo)
Ataques (Atemis):
- Oizuki andamento com soco do lado da perna que avança.
- Gyakuzuki andamento com soco do braço oposto à perna que avança.
- Maegueri andamento com pontapé directo para a frente.
Waza-geri: Maegueri – a partir de guarda esquerda e direita
Posições (Dachi):
- Heiko-Dachi
- Zenkutsu-Dachi
Combinações básicas: Da 1ª à 5ª
Kihon Ippon Kumite: (A): n.º 1, n.º2 e n.º 3
Técnicas de recepção ao solo (Waza-ukemi):
- Ushiro ukemi (retaguarda)
- Yogo ukemi (lateral)
Kata: “Taikyoku” (Shodan, Nidan, Sandan e Godan)
7º Kyu – Cinto Laranja
Tempo de treino: 5 a 6 meses após a última graduação – assiduidade 70% a 80%
Defesas (Waza-uke): Aperfeiçoamento das defesas anteriores.
Ataques (Atemis):
- Waza-te Oizuki e variantes
- Waza-geri Maegueri e Mawashigueri a partir de guarda esquerda e direita.
Combinações básicas: Da 6ª à 10ª
Kihon Ippon Kumite: (B): Da 1ª à 5ª
Posições (Dachi):
- Nekoashi-dachi
- Shiko-dachi
Técnicas de recepção ao solo (Waza-ukemi):
Mae-ukemi
Kata: “Shiho-Sanshiki”
6º Kyu – Cinto Verde
Tempo de treino: 7 a 8 meses após a última graduação – assiduidade 70% a 80%.
Ataques (Atemis):
- Ataques anteriores
- Nukite, Ura-ken, Yokogeri, Ashi-barai (varrimento)
Waza-geri: Maegueri + Mawashigueri + Uramawashigueri a partir de guarda esquerda e direita.
Combinações de Combate: 1ª e 2ª
Katas: “Pinan Nidan”, “Roppo Hijiate”
5º Kyu – Cinto Azul
Tempo de treino: 8 meses após a última graduação – assiduidade 75% a 80%.
Combinações de Combate: 3ª e 4ª
Waza-geri: Maegueri + Mawashigueri + Uramawashigueri + Yogogueri a partir de guarda esquerda e direita.
Katas: “Pinan Shodan”, “Sanchin”
Jiyu Kumite (combate livre)
4º Kyu – Cinto Roxo ou Vermelho
Tempo de treino: 8 meses após a última graduação – assiduidade 80%.
Combinações de Combate: 5ª e 6ª
Waza-geri: Maegueri + Mawashigueri + Uramawashigueri + Yogogueri + Shirogueri a partir de guarda esquerda e direita.
Katas: “Pinan Sandan” e “Tensho”
Jiyu Kumite
3ª Kyu – Cinto Castanho – Idade mínima 13 anos
Tempo de treino: 9 meses após a última graduação – assiduidade 80%.
Combinações de Combate: 7ª e 8ª
Waza-geri: Maegueri + Mawashigueri + Uramawashigueri + Yogogueri + Shirogueri + Shiromawashigueri a partir de guarda esquerda e direita. Técnicas executadas com contacto e alvo fixo (plastrons ou outros).
Katas: “Pinan Yondan” e “Naihanchin Shodan”
Jiyu Kumite
2º Kyu – Cinto Castanho
Tempo de treino: 9 meses após a última graduação – assiduidade 85%
Combinações de Combate: 9ª e 10ª
Waza-geri: Sequência livre de técnicas de pernas com base nas efectuadas nas graduações anteriores a partir de guarda esquerda e direita.
Katas: “Pinan Godan” e “Gekisai Ichi e Ni”
Jiyu Kumite
1º Kyu – Cinto Castanho
Tempo de treino: 10 meses após a última graduação – assiduidade 85% a 90%
Combinações de Combate: Da 1ª à 10ª
Katas: “Juroku” e “Saifa”
Jiyu Kumite
1º Dan (Shodan) – Cinto Negro – Idade mínima 16 anos
Tempo de treino: 10 a 12 meses após a última graduação – Assiduidade 95%.
Katas:
- “Pinan Shodan – Godan”
- “Bassai Dai” “Seienchin”
- “Matsukaze”
Hokei Kumite: “Pinan Shodan – Godan”
Jiyu Kumite
2º Dan – (Nidan)
Tempo de treino: 2 anos após a última graduação
Katas:
- “Sanchin” “Tensho” “Naihanchin Shodan”
- “Kosokun Dai” “Seisan” “Annanko”
Pinan Kumite: “Pinan Shodan – Godan”
Jiyu Kumite
3º Dan – (Sandan)
Tempo de treino: 3 anos após a última graduação
Katas:
- “Bassai Dai” “Seienchin” “Matsukaze”
- “Jion” “Seipai” “Koshiki Rohai” “Niseishi”
PINAN BUNKAI KUMITE: “Pinan Shodan – Godan” (1 – 9)
Jiyu Kumite
4º Dan – (Yondan)
Tempo de treino: 4 anos após a última graduação
Katas:
- “Kosokun Dai” “Seisan” “Annanko”
- “Chinto” “kururunfa” “Unshu”
Jiyu Kumite
Kobudo: “Shushi-no-Kon”
5º Dan – (Godan)
Tempo de treino: 5 anos após a última graduação
Katas:
- “Jion” “Seipai” “Koshiki Rohai” “Niseishi”
- “Useishi” “Suparinpai” “Nipapo”
Jiyu Kumite
Kobudo: Uma à escolha de: “Sakugawa-no-Kon”, “Tsukenshitahaku-no-Sai”, “Hamahiga-no-Tonfa”.
Kihon Ippon Kumite: (A): (Aplicação de técnicas com um só ataque)
- Jodan Oizuki = Age-uke + Gyakuzuki + Kaeshi (empurrão)
- Chudan Oizuki = Yoko-uke + Gyakuzuki + Kaeshi.
- Chudan Maegeri = Gedan-barai + Gyakuzuki + Kaeshi
Kihon Ippon Kumite: (B):
- Jodan Oizuki = Shuto Yokouchi, chudan Gyakuzuki, Kaeshi.
- Chudan Oizuki = Shuto Haraiuke, chudan Gyakuzuki, Kaeshi.
- Chudan Oizuki = chudan Yoko-uke em Nekoashi-dachi, chudan Maeashigeri, Kamae.
- Chudan Maegeri = gedan Shotei Kosa-uke em Nekoashi-dachi, jodan Maekenzuki em Moto-dachi, Kaeshi.
- Chudan Tsugiashi Mawashigeri = Yoko Kosa-uke, jodan Maekenzuki, Kaeshi.
Combinações básicas:
- Slide (Yoriashi), chudan Gyakuzuki, Kaeshi (empurrão).
- Jodan Oizuki, Kaeshi.
- Slide, jodan Maekenzuki, Kaeshi.
- Chudan Maegeri, jodan Oizuki, Kaeshi.
- Chudan Tsugiashi-Maegeri, chudan Gyakuzuki, Kaeshi.
- Chudan Maeashigeri, jodan Maekenzuki, Kaeshi.
- Mawashigeri, Gyakuzuki, Kaeshi.
- Tsugiashi Mawashigeri, Gyakuzuki, Kaeshi.
- Ashi Barai, Maekenzuki, Kaeshi.
- Tsugiashi Ashi Barai, Gyakuzuki, Kaeshi.
Combinações de Combate – Da 1ª à 10ª. Técnicas validas para kamae à esquerda.
- Esq. Tsugiashi jodan Maekenzuki, dir. chudan Gyakuzuki, esq./ Kouchigari (rasteira por dentro) dir. chudan Gyakuzuki.
- Dir. jodan Tobikomizuki, esq. chudan Gyakuzuki, / esq. jodan Mawashigeri, esq. jodan Urauchi, dir. chudan Gyakuzuki.
- Dir. Ashibarai, dir. jodan Tenshin Oizuki, esq. Kaeshi, / esq. chudan Mawashigeri, dir. chudan Gyakuzuki, esq. jodan Uramawashigeri.
- Move o pé esquerdo Ligeiramente para a direita, passo com o pé direito por trás do pé esquerdo (Kosadachi), esq. jodan Urauchi, esq. chudan Yokogeri, dir. chudan Gyakuzuki. / gira no sentido dos ponteiros do relógio, dir. chudan Ushirogeri, dir. jodan Urauchi, esq. chudan Gyakuzuki.
- Dir. jodan Tobikomizuki, esq. Kaeshi, esq. chudan Kosa-Maegeri, esq. jodan Maekenzuki, / dir. chudan Mawashigeri, dir. Ashibarai em gancho, esq. chudan Gyakuzuki.
- Tsugiashi, esq. Mawashigeri ( Gedan – jodan ), dir. chudan Gyakuzuki / esq. jodan Uramawashigeri, gira no sentido dos ponteiros do relógio, dir. jodan Ushiromawashigeri esq. chudan Gyakuzuki.
- Esq. jodan Salto-Uramawashigeri, esq. chudan Mawashigeri, dir. chudan Gyakuzuki, / dir. Ashibarai ( Varrer ambas as pernas se possível ) esq. Gyakuzuki.
- Esq. jodan Bloco interior de mão aberta, ao mesmo tempo dir. chudan Gyakuzuki, esq. jodan Urauchi, dir. chudan Gyakuzuki, / esq. jodan Mawashigeri, esq. Kouchigari, esq. jodan Maekenzuki.
- Esq. Gedan Haraiuke, e dir. jodan Urauchi, ao mesmo tempo, dir. chudan Maegeri, esq. chudan Gyakuzuki / Estende o braço direito pela frente do pescoço, muda a posição para Shikodachi, derruba o oponente, esq. Gyakuzuki ao oponente caído.
- Dir. jodan mão aberta bloco para fora e ao mesmo tempo esq. jodan Maekenzuki, dir. jodan Gyakuzuki, / dir. Ashibarai, gira no sentido contrário aos ponteiros do relógio, esq. Ushiro-Kaiten-Ashibarai, dir. Gyakuzuki ao oponente caído.
Pinan Hokei Kumite:
Shodan
Jodan Oizuki, chudan Gyakuzuki = Jodan Yokouke, chudan Uchiotoshi, Kentsuiuchi
Shuto Yokouke, Maegeri, jodan Gyakuzuki = Haraiuke, Ageuke, Urazuki
Nidan
Maegeri, jodan Oizuki, jodan Oizuki = Haraiuke, Uchiotoshi, Maekenzuki (Irimi)
Sandan
Chudan Oizuki, Uchi-Haraiuke, chudan Oizuki = Ninoudeuke, Chudanzuki, Haraiuke, Urauchi
Yondan
Jodan Oizuki, Shotei Haraiuke, jodan Oizuki = Sukuiuke, chudan Gyakuzuki, Mineuke, Shutouchi
Godan
Jodan Oizuki, chudan Gyakuzuki = Jodan Kosauke, chudan Awaseuke, Kentsuiuchi
Shuto Yokouchi, Maegeri, jodan Oizuki = Haraiuke, Uchiotoshi, chudan Gyakuzuki
Pinan Kumite
Técnicas são validas para kamae à esquerda.
01. Pinan Nidan
- A – Esq. jodan Maekenzuki (slide-in).
- B – Esq. jodan Age-uke (Tenshin) – dir. chudan Gyakuzuki (slide-in).
- A – Esq. gedan Harai-uke (Tenshin) – dir. chudan Maegeri.
- B – Move por dentro o pé esquerdo e faz Shiko-dachi, esq. Shuto-Barai passo com o pé direito avançando e ataque dir. Shuto-uchi ao pescoço. Move o pé esquerdo avançando para a posição de pés juntos, roda no sentido dos ponteiros do relógio, move o pé direito e atira o oponente ao chão.
02. Pinan Shodan
- A – Esq. chudan Maekenzuki (Slide-in)
- B – Esq. chudan Shuto-Uke em Nekoashi-dachi (Tenshin)
- A – Dir. chudan Gyakuzuki (Slide-in)
- B – Slide esq., dir. chudan Yoko-uke na posição de Gyaku-Hanmi, dir. chudan Maegeri, esq. chudan Gyakuzuki, puxa o braço do oponente para baixo com a mão esquerda e ataque ao pescoço com o antebraço como (Age-uke).
03. Pinan Sandan
- A – Agarra por trás.
- B – Balança para a esquerda depois balança para a direita, ao mesmo tempo dir. Ushiro Empi e esq. jodan Zuki por cima do ombro direito.
- A – Agarra o braço direito e torce para cima por trás do corpo.
- B – Passo com o pé direito avançando e cruza o pé esquerdo, roda no sentido contrário aos ponteiros do relógio e ataca os braços do oponente com esq. Kentsui-uchi, dir. chudan Gyakuzuki
04. Pinan Yondan
- A – Esq. jodan Maekenzuki (Slide-in)
- B – Esq. jodan Haishu-uke (Tenshin)
- A – Dir. jodan Gyakuzuki (Slide-in)
- B – Muda a posição para Kokutsu-dachi e bloqueia em Yokobarai. Agarra o braço direito do oponente, esq. chudan Yokogeri, dir. chudan Mawashi Empi, segura o oponente pelo pescoço com a mão direita e ataca dir. Hizageri.
05. Pinan Sandan e Yondan
- A – Esq. jodan Maekenzuki (Slide-in)
- B – Esq. jodan Yoko-uke (Tenshin)
- A – Dir. chudan Gyakuzuki (Slide-in)
- B – Esq. Gedan Harai-Uke, dir. chudan Gyakuzuki (Slide-in)
- A – Esq. chudan Yoko-uke em Nekoashi-dachi, dir. Maegeri
- B – Muda a posição para Kokutso-dachi, bloqueia Gedan Shotei Harai-uke, a mão direita aberta cobre jodan
- A – Dir. jodan Oizuki
- B – Puxa um pouco o pé esquerdo para trás e roda o corpo passando para Moto-dachi, agarra o pulso direito do oponente com a mão esquerda e faz dir. Sukui-uke ao cotovelo, dir. Maegeri, puxa para baixo o braço esquerdo e faz dir. jodan Urauchi em Kosa-dachi. Agarra o oponente no ombro direito com a mão direita, move o pé esquerdo e derruba o oponente por cima da perna direita, encosta o joelho direito às costelas do oponente e faz chave ao braço direito na perna esquerda, ataca Oizuki à cara.
06. Pinan Godan
- A – Esq. Tsugiashi-Maegeri
- B – Passo com o pé esquerdo, passo com o pé direito avançando e fazendo Shiko-dachi a 45 graus dir. Gedan Harai-uke, esq. Kagezuki
- A – Cai para a frente em esq. Moto-dachi, esq. Gedan Harai-uke
- B – Empurra com o ombro esquerdo, passo com o pé esquerdo para a frente, Heiko-dachi, esq. jodan Kentsui-uchi
- A – Passo para trás com o pé esquerdo em dir. Moto-dachi, blocagem em dir. Yoko-uchi, esq. Maegeri
- B – Slide para trás, Gedan Kosa-uke
- A – Dir. jodan Gyakuzuki
- B – Jodan Kosa-uke com as mãos abertas, puxa o braço faz chave no cotovelo e ataca jodan Kentsui-uchi à têmpora
07. Pinan Godan
- A – Dir. chudan Maegeri
- B – Muda a posição para Kokutsu-dachi, esq. Gedan Harai-uke
- A – Dir. jodan Oizuki
- B – Puxa o pé esquerdo um pouco para trás, roda o corpo e faz esq. Moto-dachi, esq. jodan Yokobarai. Agarra o braço direito do oponente com a mão esquerda, dir. Maegeri, dir. Mawashi Empi e jodan Urauchi. Agarra o oponente no ombro direito com a mão direita, move o pé esquerdo e derruba o oponente por cima da perna direita, encosta o joelho direito às costelas do oponente e faz chave ao braço direito na perna esquerda, ataca Oizuki às costelas.
Lista das Katas
Formas iniciais de Katas:
- TAIKYOKU (Shodan, Nidan,Sandan, Yondan E Godan)
- SHIHO-SANSHIKI (ICHI, NI E SAN) – (1ª à 3ª)
Katas de base:
- PINAN (Shodan, Nidan, Sandan, Yondan e Godan) – (1ª à 5ª)
- NAIHANCHI Shodan
- GEKISAI (ICHI e NI) – (1ª e 2ª)
- TENSHO
- SANCHIN
Objectivos: aprendizagem das técnicas e posições de base em sequência. Tensho e Sanchin – aprendizagem de respiração especifica.
Katas intermédios:
- JUROKU (SEIRU) Mestre Mabuni
- MATSUKAZE (WANKAN)
- ANNANKO (ANANKU)
- ROHAI (KOSHIKI)
- JIIN
- SAIFA
Objectivos: desenvolvimento de técnicas mais elaboradas e mais complexas utilizadas em combate.
Katas avançados:
- BASSAIDAI (TOMARI-BASSAI)
- BASSAI-SHÔ
- KOSOKUN (DAI, SHO)
- JITTE
- JION
- SEISAN
- SEIENCHIN
- SEIPAI
- SOCHIN
- SHISSOCHIN
- NISEISHI
- SANSEIRU
- CHINTEI
- SHINPA
- USEISHI (GOJOSHIO)
- KURURUNFA
- UNSHU
- SUPARINPAI
- NIPAPO
- HAKUCHO (HAFFA)
- PAPUREN
- WANSHU
Objectivos: aprendizagem de chaves, imobilizações e desenvolvimento muscular. Praticadas a partir de 1º Kyu até 5º Dan.
FAMÍLIAS E GRUPOS DAS KATAS
As katas estão agrupadas em 2 grupos e em várias famílias. Na vertical encontram-se as katas pertencentes aos grupos e na horizontal as famílias de cada um dos grupos.
GRUPO SHURITE OU ITOSO
- PINAN (Shodan, Nidan, Sandan, Yondan, Godan)
- NAIHANCHIN (Shodan, Nidan, Sandan)
- BASSAI (DAI e SHO) – TOMARI-BASSAI e MATSUMURA-NO-BASSAI
- KOSOKUN (DAI, SHO e SHIHO)
- JITTE, JIIN, JION
- WANSHU
- ROHAI (Shodan, Nidan, Sandan)
- CHINTO, CHINTEI
- USEISHI
- NIPAPO
- UNSHU
Este grupo caracteriza-se por movimentos rápidos, directos com grande amplitude e fortes.
GRUPO NAHATE OU HIGAONNA
- SANCHIN, TENSHO
- GEKISAI (ICHI e NI)
- SAIFA
- SEIENCHIN
- SEISAN
- SEIPAI
- SANSEIRU
- SHISSOCHIN, SOCHIN
- KURURUNFA
- SUPARINPAI
Este grupo caracteriza-se por movimentos de menor amplitude, circulares mais lentos e posições curtas. As restantes Katas encontram-se divididas por grupos de menor importância criadas pelos vários mestres da linha SHITO.
Obtenção de créditos para progressão nas graduações
A participação nos estágios e eventos realizados pelo clube são importantes para além da assiduidade às aulas e treinos, conforme programa técnico.
Para os candidatos a cintos castanhos e cintos negros os créditos estão de acordo com o regulamento associativo da União de Karaté do Algarve, do qual extraímos parte fundamental do mesmo: Treinos associativos, acções de formação associativas e estágios associativos dirigidos pelo Director Técnico (DT) associativo = 2 créditos Estágios com o Shian Keiji Tomiyama, ou similar na organização internacional e Estágio da Ilha de Tavira = 3 créditos(*).
Número de créditos necessários para graduação:
3º Kyu – 3 créditos
2º Kyu – 5 créditos
1º Kyu – 5 créditos
Os candidatos a Dan além da obtenção de créditos têm que ser propostos pelos DT dos clubes para fazerem o pré-exame com DT da associação e posteriormente proposto por este ao DT internacional.
1º Dan – 7 créditos
2º Dan – 14 créditos
3º Dan – 19 créditos
A aquisição dos créditos tem a seguinte distribuição:
- Para os candidatos a exames de 3º Kyu os créditos adquiridos são válidos para a época em curso (de Setembro a Julho). Para 2º e 1ºs Kyus acumulam com as épocas consecutivas anteriores, a partir de 2006. Os candidatos a exame de Kyu ou Dan devem participar em pelo menos um dos treinos associativos referentes à época em curso. Nos casos de exame para Dan a participação no estágio com o director técnico internacional é obrigatória.
- Para candidatos a Shodan contam os créditos referente à época de exame
- Para os candidatos a Nidan os créditos são acumuláveis durante 2 anos ou 2 épocas seguidas sem interrupções
- Para os candidatos a Sandan os créditos são acumuláveis durante 3 anos ou 3 épocas seguidas sem interrupções
- Para as restantes graduações para além dos créditos durante 4 anos consecutivos ou mais, é determinante o contributo e a conduta do candidato para com a associação ao longo dos anos e o envolvimento significativo seu e dos seus alunos nos estágios associativos e organizações diversas da associação.
* A participação no estágio associativo com o Shian K. Tomiyama ou outro sénior instrutor da Kofukan é obrigatório no ano da realização do exame e nos consecutivos até à graduação seguinte.